منتشر شده در خانه ما شماره 5 (هفته چهارم آذر)

مصطفی حضوری (معارف اسلامی و حقوق 85)

مدت مدیدی از دستور رهبر معظم انقلاب برای ایجاد کرسی های آزاداندیشی در دانشگاهها و محافل علمی می گذرد. بحمدا... در باب انتشار مکتوبات فراوان حول آزاداندیشی و باز نشر چند هزاربار سخنان رهبری چون سایر فرامین ایشان تلاش های وافری انجام شده است. وزارت علوم دوبار نسبت به دستورالعمل کرسیها اقدام نموده است و به گفته ی استاد خواجه سروی 1000 کرسی راه اندازی شده است. پس چرا همچنان کمیتمان لنگ می زند؟

فارغ از این که در یک دانشگاه همه ی نهادها اعم از معاونت پژوهشی، آموزش، دانشجویی و مرکز تحقیقات مسئول هستند و در کنار آنان از بسیج دانشجویی انتظار بیشتری می رود. و بگذریم از این که معاونین برتر کشور در معاونت های خود کار شگرفی در پیروی از دستور رهبری نکرده اند. و نیز ابراز گله گی از دور شدن تشکل های دانشجویی موجود در دانشگاه که از رسالت مطالبه گری خویش دست برداشته و خود نیز کار برجسته ای در این حوزه نکرده اند. و با عبور از کنار انجمن های علمی دانشکده ها و اینکه چرا این انجمن ها در دانشگاه ما نارس متولد شده اند. به این مطلب می رسیم که کرسی آزاد اندیشی و تفکر آزاد فرمایشی نبوده و نخواهد بود. آزادانه اندیشیدن زمانی بار خواهد داد که مسئولین دانشگاهیی حقیقتا بدان اعتقاد داشته و ان را موجب تعالی علمی و اندیشه ای دانشگاه بدانند.

ما اگر یک میلیون کرسی فرمایشی در دانشگاه ها راه بیاندازیم و قلبا و عملا بدان اعتقادی نداشته باشیم بدانیم که ره به بی راهه رفته ایم. رهبری یک بیماری را در محیط علمی ما دیده اند که علاج آن با آزاد اندیشیدن حاصل می گردد. شاید این بیماری مزمن بود که در انتخابات 88 باعث اردوکشی های خیابانی شد و بحث و اندیشه از محیط دانشگاه به کف خیابان ها و در نهایت به نزاعی ویرانگر تبدیل شد.فکری باید کرد.....

یکی از مسائلی که در مورد مطلق تکالیف – علی الخصوص تکالیف اجتماعی- وجود دارد، این است که به مرور‌زمان با عدم‌ توجه کافی به تکلیف‌بودن آنها و لازم‌الاجرا بودن آنها، این تکالیف به امور مستحب و گاهی مباح و گاهی مکروه و یا حرام تبدیل می‌گردند. در واقع شاید اینطور نباشد که حکم آنها را در عالم نظر و ذهن  تغییر دهیم، اما با آنها به مثابه غیر‌تکلیف رفتار می‌کنیم.

یک قسم از این تکالیف که تفوق بر سایر تکالیف می‌تواند داشته‌باشد، تکالیفی است که ...

مطلب از : محمد جبارپور (معارف اسلامی و الهیات )

بنا به دلایلی قصد پرداختن مستقیم به مسأله کرسی های آزاد اندیشی را نداشتم. اما بیان  نکته ای را خالی از لطف ندانستم، نکته ای که اگر به آن توجه نشود و آن امر محقق نشود، صحبت از آزاد اندیشی بیشتر به شوخی می ماند، تا راهکاری برای حرکت علمی و فرهنگی جامعه به سمت رشد و تعالی بیشتر ...

در چه نظام آموزشی امکان آزاد اندیشیدن هست؟

1.      زمینه ساز اندیشیدن سؤال است. اگر کسی سؤال مند نباشد نمی تواند بیاندیشد چه رسد به آنکه آزادانه بیاندیشد.

2.      سؤالات گوناگون را به ذهن آوردن و در نظام اندیشه ایی تحلیل کردن و پاسخ دادن زمینه ساز آزاد اندیشی است و آزاد اندیشی بی قید اندیشی نیست.

3.      برای آنکه به ذهن هایی جوال تبدیل شویم و بتوانیم سوالات گوناگون را به ذهن آورده و پاسخ متناسب با آن را از منظر نظام اندیشه ای بیابیم باید به مواردی توجه نماییم که به صورت گزاره ای اشاره می شود.

3.1.باید بدانیم چرا به دانشگاه آمده ایم و باید بدانیم که دانشگاه ابزاری است برای رساندن ما به هدفی مشخص.

3.2.باید بدانیم هدف ما در گام اول مقید به حضور در دانشگاه بوده است اما در مقام ثانی نیازمند علاقه شخصی نیز می باشد.

3.3.باید بدانیم  در صورتی می توانیم آزادانه بیاندیشیم که با مقومات اندیشه خودمان نظام مند برخورد کرده باشیم و نظام فکری داشته باشیم.

3.4.باید بدانیم در راستای آزاد اندیشی با جوانب هر موضوع را به دقت و در نسبت با سایر جوامع دید.

3.5.باید بدانیم باید به دنبال تبیین این ارتباطات بین مفهومی باشیم.

4.      هر گاه توانستیم ارتباط بین مفهومی مقونات اندیشه ای خود را کشف نماییم آنگاه زمینه  سوالات جدید شکل خواهد گرفت چرا که نظام اندیشه ایی در ذات خود پویاست و این پویایی اولین بارزه آزاد اندیشی است.

5.      بر این اساس کلاس های آموزشی علاوه بر اینکه باید مقدمات اندیشه ایی افراد را سامان دهد باید به آنان توان برقراری ارتباط مفهومی هر رشته تخصصی را نیز بدهد.

6.       بر این اساس آزاد اندیشی در قالب جلسات سخنرانی و... نخواهد بود بلکه باید به دنبال کارگروهی و جمعی و وصداقی گردید تا از قبل آن افراد دغدغه مند درگیر مصداق و کار جدی شوند.

7.      بر این اساس چنین به نظر می رسد روند موجود در آموزش ما در کلاس های درس سخنرانی محور و در مصادیق نیز ورودی نداشته است. لذا عمده آزاد اندیشی در دانشگاه امام صادق ^{علیه السلام} در جلسات امتحانات بر گزار می گردد.